इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनी, जसले देशलाई एक शक्तिशाली अमेरिका-विरोधी शक्तिको रूपमा खडा गरे र आन्तरिक विद्रोहहरूलाई दबाउँदै मध्यपूर्वमा आफ्नो सैन्य प्रभाव विस्तार गरे, इजरायली र अमेरिकी आक्रमणमा मारिएका छन्। एक वरिष्ठ इजरायली अधिकारीले शनिबार रोयटर्सलाई यो जानकारी दिएका हुन्।
अमेरिका र इजरायलले शनिबार इरानमा सैन्य आक्रमण गरेका थिए, जसमा त्यहाँका शीर्ष नेताहरूलाई निशाना बनाइएको थियो। यसले मध्यपूर्वलाई यस्तो द्वन्द्वमा धकेलिदिएको छ, जसको बारेमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यो अमेरिकाको सुरक्षा खतरा अन्त्य गर्ने र इरानीहरूलाई आफ्ना शासकहरू ढाल्ने अवसर दिने बताएका छन्।
८६ वर्षीय खामेनी सन् १९८९ मा इस्लामिक गणतन्त्रका संस्थापक आयतोल्लाह रुहोल्लाह खोमेनीको मृत्युपछि इरानको सर्वोच्च ओहोदामा पुगेका थिए। सर्वोच्च नेताको रूपमा इरानको राजनीतिक, सैन्य र धार्मिक संस्थाहरूमा उनको पूर्ण नियन्त्रण थियो।
इजरायलले उनलाई लामो समयदेखि मध्यपूर्वमा अस्थिरता फैलाउने शक्तिको रूपमा हेर्दै आएको थियो। इजरायल र इरानबीच जुन २०२५ मा भएको १२ दिने हवाई युद्धका बेला इजरायली रक्षा मन्त्री इजरायल काट्जले सर्वोच्च नेता “अस्तित्वमा रहिरहन सक्दैनन्” भन्दै उनलाई मार्ने धम्की दिएका थिए।
खामेनीको मृत्युले युद्ध र आर्थिक कठिनाइबाट गुज्रिरहेको इरानलाई अर्को ठूलो झट्का दिएको छ। उनको शासनकालमा इरानले पश्चिमी देशहरूसँग कम टकराव चाहने सुधारवादीहरूलाई किनारा लगाउँदै कडा नीति अपनाएको थियो। अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासले इजरायलमा गरेको आक्रमणपछि इरानका सहयोगीहरू कमजोर बन्दै गएका थिए। डिसेम्बर २०२४ मा सिरियाली राष्ट्रपति बसर अल-असदको सत्ता पतन हुनुले पनि तेहरानलाई कमजोर बनाएको थियो।
यद्यपि, इरानी अधिकारीहरूले मृत्युको रिपोर्टलाई अस्वीकार गर्दै यसलाई “शत्रुद्वारा गरिएको मनोवैज्ञानिक युद्ध” भनेका छन्। सर्वोच्च नेताको कार्यालयका प्रचार प्रमुख मेहरदाद सैयद मेहदीले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “अमेरिकी र जियोनिस्ट शत्रुहरूको मनोवैज्ञानिक युद्धबाट सावधान रहनुहोस्।”
इरानको अर्ध-आधिकारिक तास्निम न्युज एजेन्सीले खामेनीले आत्मविश्वासका साथ युद्धको मैदानको निर्देशन दिइरहेको दाबी गरेको छ। तर, इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा प्रत्यक्ष जवाफ नदिई “हामी यस विषयमा पुष्टि गर्ने अवस्थामा छैनौँ” भनेका छन्।
यसअघि, रक्षा मन्त्री अजिज नासिरजादेह र आईआरजीसी कमान्डर मोहम्मद पाकपुर जस्ता वरिष्ठ इरानी व्यक्तित्वहरू मारिएको खबर आएको थियो, तर खामेनीको अवस्थाबारे अन्योल कायमै थियो। इजरायली सञ्चारमाध्यम ‘वाला’ले अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै “खामेनी सम्पर्कविहीन रहेको” उल्लेख गरेको छ। त्यस्तै, इरानी सञ्चारमाध्यम ‘जामारन’ ले तेहरान नगर परिषद्का सदस्यलाई उद्धृत गर्दै खामेनीका ज्वाइँ र बुहारीको मृत्यु भएको जनाएको छ।
